Undan jólum í fjør varð arbeiði sett í gongd at betra og menna heilsutænasturnar til suðuroyingar. Í hesum arbeiðinum varð staðfest, at tørvur er á sálarfrøðiligari hjálp í Suðuroynni, og at tað í dag er bæði tungt og tíðarkrevjandi hjá borgarum at ferðast til Havnar at fáa viðgerð.
Sum liður í hesum arbeiði hevur Heilsutrygd arbeitt miðvíst við eini royndarskipan, har sálarfrøðingar regluliga koma til Suðuroynna at hava viðtalur við borgarar, sum hava fingið ávísing frá sínum kommunulækna.
Yvirskipaðu karmarnir fyri skipanina eru nú komnir upp á pláss, og ætlanin er, at royndarskipanin fer at byrja 1. januar 2026. Skipanin fer at virka á sama hátt sum í restini av landinum: Borgarin vendir sær til sín kommunulækna og fær ávísing til sálarfrøðiliga hjálp. Talan kann bæði verða um skipanina fyri ung millum 15 og 25 ár, sum kunnu fáa ókeypis sálarfrøðiliga hjálp, og um almennu skipanina, har borgarin sjálvur rindar ein part av kostnaðinum.
Seinni fer Heilsutrygd at senda nærri kunning um, hvar sálarfrøðingarnir fara at húsast, og hvørjar sálarfrøðingar avtala verður gjørd við í sambandi við hesa skipan.
Aðrar royndarskipanir og átøk í Suðuroy
Arbeiðið við at styrkja heilsutænasturnar í Suðuroynni hevur eisini ført til onnur ítøkilig átøk og royndarskipanir:
Gestalonin á Eirargarði er dagførd, soleiðis at barnakonur úr Suðuroy og familjur teirra hava góðar umstøður at húsast í, meðan bíðað verður eftir nýggja familjuliminum. Tað er ókeypis hjá nærmastu familjuliminum at gista í Gestalonini.
Kommunulæknarnir í Suðuroynni hava gjørt eitt stórt arbeiði í sambandi við HPV-koppseting. Talið av ungum í Suðuroynni, sum eru koppsett ímóti HPV, er nú tað hægsta í landinum og í tráð við tilmælini frá WHO.
Á Suðuroyar Sjúkrahúsi hava fleiri royndarskipanir verið royndar við góðum úrslitum. Hetta fevnir m.a. um:
- talgildar viðtalur
- fyrireikingar til viðgerðir á Landssjúkrahúsinum og Klaksvíkar Sjúkrahúsi
- og eina royndarskipan, har sjúkrarøktarfrøðingur í tríggjar mánaðir hevur kannað tørvin á palliativum tænastum í Suðuroy
Talgildar viðtalur
Hølir og tøkni til talgildar viðtalur á Suðuroyar Sjúkrahúsi eru nú klár. Hetta er tó ein tænasta, sum enn er lítið umbiðin. Víst verður á, at um tørvurin á talgildum viðtalum veksur, verður mett, at tørvur verður á einum fakpersóni sum hjásitara, svarandi til umleið 0,2 starvsbrøk.
Tó hava talgildar viðtalur longu víst stórar møguleikar fyri at geva borgarum í Suðuroynni betri atgongd til serlæknar, uttan at fara av oynni.
Fyrireikingar til viðgerðir á Landssjúkrahúsinum og Klaksvíkar Sjúkrahúsi
Í eina tíð nú hevur verið møguligt at gera fyrireikingar á Suðuroyar Sjúkrahúsi til skurðviðgerðir, sum verða gjørdar á Landssjúkrahúsinum og Klaksvíkar Sjúkrahúsi. Skipanin byrjaði innan ortopedi við góðum úrslitum, og er nú víðkað til fleiri sergreinar.
Fyrireikingarnar verða gjørdar hósdagar, og í løtuni eru 1–3 sjúklingar um vikuna. Leiðslan á Suðuroyar Sjúkrahúsi hevur sent Heilsumálaráðnum sína eftirmeting, og landsstýriskvinnan hevur avgjørt, at royndarskipanin skal halda fram í eitt ár afturat.
Palliatión og nýggj tænasta
Sum partur av royndarverkætlaninum er eisini farið undir at menna eina palliativa tænastu í Suðuroynni. Ein sjúkrarøktarfrøðingur hevur havt ábyrgd av tørvsmeting og samskipan, og arbeiðið er gjørt í tøttum samstarvi við Palliativu eindina á Landssjúkrahúsinum.
Endamálið er at skapa eina varandi tænastu, sum kann veita stuðul og vegleiðing til álvarsliga sjúk, avvarðandi og starvsfólk í økinum.
Framhald og framtíð
Royndarskipanirnar eru partur av eini størri, yvirskipaðari ætlan um at royna nýggjar loysnir á heilsuøkinum í Suðuroynni. Endamálið er at tryggja, at borgarar í Suðuroy hava betri og javnari atgongd til heilsutænastur – og at royndirnar kunnu gagnnýtast í øllum landinum.